CPTPP (TPP-11) ký kết, cơ hội và thách thức cho kinh tế Việt Nam và ngành dệt may nói riêng.
Ngày 9/11, những nhà đàm phán và các quan chức cùng giới báo chí đã ăn mừng khi cuối cùng Hiệp định TPP không có Mỹ cũng đã có những tiến triển mới. Các nước thành viên thống nhất đổi tên từ TPP sang Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Hiệp định CPTPP mới này chỉ chiếm 13,5% GDP toàn cầu nhưng lại bao trùm thị trường gần 500 triệu người với tổng kim ngạch thương mại vượt 5 nghìn tỷ USD.


Khi tham gia vào hiệp định thương mại tự do cùng 10 quốc gia khác, Việt Nam sẽ mở cửa và có nhiều cơ hội hơn để phát triển kinh tế nói chung và ngành dệt may nói riêng:
 

- Tham gia CPTPP giúp Việt Nam đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu và thay đổi cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu theo hướng cân bằng hơn. Ví dụ như mặt hàng dệt may - ngành có tỷ trọng xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam, chúng ta có thêm các thị trường mới để xuất khẩu sang với thuế suất cạnh tranh. Nhờ CPTPP mà các luồng giao thương sẽ có sự chuyển dịch đáng kể, giúp chúng ta không bị phụ thuộc vào một thị trường xuất khẩu nào đó.

- Tạo điều kiện để Việt Nam hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, cơ cấu lại nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Với việc mở cửa mạnh, không chỉ nền kinh tế thay đổi mà cả nền văn hóa, giáo dục cũng sẽ có những bước chuyển mình. Yếu tố giáo dục đào tạo cũng sẽ có những cải cách phù hợp với xu hướng nền kinh tế, sẽ đào tạo tập trung chuyên môn nhiều hơn.`

- Các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng hàng hóa dịch vụ và phát triển khả năng sản xuất của nền kinh tế để bắt kịp xu hướng phát triển của thế giới. Đối với ngành dệt may, khi thị hiếu và đòi hỏi của người tiêu dùng ngày càng khó tính hơn thì nếu không nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh, các doanh nghiệp Việt sẽ không tồn tại được trong thị trường quốc tế và ngay cả thị trường nội địa cũng vậy.

- Việt Nam có cơ hội thu hút được dòng FDI với giá trị lớn hơn và công nghệ cao hơn. Các doanh nghiệp có thể hợp tác kinh doanh dưới nhiều hình thức, như đối với dệt may với nhân công rẻ sẽ có nhiều hợp đồng gia công với các thương hiệu quốc tế hơn.

- Cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.  Ngành dệt may Việt Nam hiện nay mới chủ yếu tham gia vào quá trình gia công trong chuỗi cung ứng, thì giờ đây sẽ có thể phát triển hơn trong quá trình sản xuất nguyên phụ liệu, quá trình phân phối và phát triển thương hiệu riêng.

Thách thức

Bên cạnh những cơ hội, Việt Nam sẽ phải mở cửa chào đón hàng hóa, dịch vụ của các nước đối tác tại thị trường trong nước, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt hơn tại “sân nhà”. 

- Những hạn chế trong năng lực cạnh tranh quốc gia có thể là nhân tố cản trở Việt Nam khai thác những cơ hội mà CPTPP mang lại.

- Sức ép cạnh tranh đối với các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tăng lên và nguy cơ thất bại của các doanh nghiệp trên chính thị trường nội địa. Đối với các doanh nghiệp dệt may, trước sức ép mà có thể phải bán lại thương hiệu cho công ty nước ngoài, hoặc phải đi gia công cho các thương hiệu và phân phối ngay trong thị trường nước nhà.

Khó khăn trong thực hiện các quy định của CPTPP. Trong đó khó khăn nhất là chứng minh nguồn gốc xuất xứ, ví dụ với doanh nghiệp dệt may khi đa số nguyên vật liệu đều nhập từ Trung Quốc, sẽ cần có những hướng đi mới để có thể hưởng lợi từ CPTPP.

Có thể thấy, bản thân cơ hội không biến thành lợi ích và đôi khi chính thách thức làm nên cơ hội. Thách thức là rất lớn, nhưng cơ hội cũng rất nhiều. Do đó, việc tận dụng được đến đâu những lợi ích mà CPTPP mang lại phụ thuộc rất lớn vào những hành động của Nhà nước và các doanh nghiệp chúng ta.


Bài viết khác